Home Manufacturing Food Safety & Quality Control มี PCR ก็มีความมั่นใจว่า อาหารฮาลาลจะไม่ปลอมปนเนื้อที่ผิดหลัก

มี PCR ก็มีความมั่นใจว่า อาหารฮาลาลจะไม่ปลอมปนเนื้อที่ผิดหลัก

PCR เป็นวิธีที่นิยมใช้ในการทดสอบการปลอมปนของอาหารฮาลาล ที่มีความจำเพาะและความไวสูง โดยอาศัยการตรวจสอบ DNA ที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคได้

0
2
Photo by Michael Burrows from Pexels

อาหารฮาลาลมีความต้องการเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ตามจำนวนประชากรมุสลิมที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยอาหารฮาลาลจะต้องได้รับการรับรองเครื่องหมายฮาลาลเสียก่อนเพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค ณ ขณะนี้ ประเทศไทยมีอาหารฮาลาลที่ผ่านการรับรองแล้วประมาณ 150,000 ราย

ผลิตภัณฑ์อาหารฮาลาลต้องผลิตขึ้นตามบทบัญญัติของศาสนาอิสลาม  โดยคำนึงถึงความสะอาด ครอบคลุมตั้งแต่วัตถุดิบ ขั้นตอนการผลิต การบรรจุ และการเก็บรักษา สถานที่ผลิตจะต้องไม่ปะปนกับการผลิตอาหารหะรอม โดยเฉพาะเนื้อหมูที่ถือเป็นอาหารสกปรก

พบการปลอมปนในอาหารฮาลาลอยู่เรื่อยๆ

มีหลายกรณีที่เราพบเห็นการปลอมปนในอาหารฮาลาล อย่างเหตุการณ์สดๆ ร้อนๆ เมื่อปลายปี 2020 บริษัท Johor จากมาเลเซียมีการใช้ฉลากอาหารฮาลาลปลอมในเนื้อวัวนำเข้าทั้งที่ไม่ได้มีการรับรองฮาลาล โดยมีการปลอมปนทั้งเนื้อจิงโจ้ เนื้อม้า หรือแม้แต่เนื้อหมู หรืออย่างกรณีอื้อฉาวจากยุโรปที่โด่งดังไปทั่วโลกเมื่อปี 2013 ที่พบเนื้อม้าในเบอร์เกอร์เนื้อวัว ซึ่งน่ากังวลว่าเราอาจจะได้ยินข่าวแบบนี้อีกครั้ง เพราะการแพร่ระบาดของ COVID-19 ทำให้ผู้ผลิตหลายรายแอบลดต้นทุนเพื่อหวังให้ตนเองอยู่รอด

ในประเทศไทยเองก็มีกรณีที่นำเนื้อหมูมาทาด้วยเลือดหรือใช้สารเร่งเนื้อแดงแล้วหลอกขายเป็นเนื้อวัว เหตุที่จับได้เพราะมีคนสงสัยแล้วส่งตัวอย่างมาให้ศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาฯ ใช้ real-time PCR ตรวจสอบ

การตรวจสอบเนื้อด้วย PCR

ด้วยเหตุนี้การทดสอบยืนยันอาหารฮาลาลจึงเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะใช้ PCR (Polymerase Chain Reaction) โดยอาศัยพื้นฐานการตรวจสอบ DNA ที่ต่างกัน ซึ่งในที่นี้อาจเป็นการทดสอบ DNA หมูหรือม้าในอาหารฮาลาล PCR มีการทำงาน 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ Denaturation เพื่อแยก DNA ต้นแบบจากสายคู่ให้เป็นสายเดี่ยว; Annealing ทำให้ไพรเมอร์จับกับสาย DNA; และ Extension คือการสร้าง DNA สายใหม่

การพิสูจน์อาหารฮาลาลด้วย PCR ได้รับความสนใจอย่างมากเพราะมีความไวและความจำเพาะสูง ทั้งยังใช้เวลาไม่นานเมื่อเทียบกับวิธีอื่น ทดสอบได้กับอาหารหลากหลายชนิด รวมทั้งพวกเนื้อแปรรูปด้วย การใช้ DNA นั้นมีประสิทธิภาพเพราะมีความเสถียรในอุณหภูมิสูงไม่เหมือนกับโปรตีนทั่วไป ดังนั้น มันจึงสะดวกในการทดสอบ มีประสิทธิภาพในการตรวจหาเนื้อหมูได้ดี

PCR ในปัจจุบันก็มีพัฒนาการจนมีอยู่หลากหลายรูปแบบ เช่น PCR แบบทั่วไป, Real-time PCR, และอีกหน่อยเราคงจะได้เห็น Digital PCR ที่มีการใช้ชิปนาโนฟลูอิดิกส์เข้ามาใช้ร่วมด้วย นอกจากนั้น ก็ยังมีการตรวจหา DNA ด้วยวิธี DNA Isothermal amplification แต่ไม่ว่าจะเป็นวิธีไหน การตรวจสอบความบริสุทธิ์ของอาหารฮาลาลด้วยการใช้ DNA ก็เป็นที่นิยมกันมาก

เพราะผู้บริโภคแยกอาหารฮาลาลออกได้ยากมากหากไม่ได้กินเข้าไปก่อน ดังนั้น ความเชื่อมั่นส่วนใหญ่จึงมาจากตรารับรองฮาลาลอย่างเดียว ซึ่งบางทีผู้ผลิตก็ฉวยโอกาสแอบปลอมปนเนื้ออื่นเข้ามา การทดสอบด้วย PCR หรือวิธีอื่นจะช่วยสร้างความน่าเชื่อให้ผู้บริโภคได้ตลอดซัพพลายเชน

ทีมงาน FoodBizs ที่คลุกคลีในอุตสาหกรรมอาหารมานานหลายปี และตอนนี้ก็ยังติดตามเคลื่อนไหวและรวบรวมข้อมูลข่าวสารในวงการนี้มาตลาด